Door wrijving meer glans – de functie van frictie

Je hebt het vast wel eens gezien, een dansende zwerm spreeuwen in de avondzon. De vloeiende golfbeweging is een prachtig schouwspel. De spreeuwen botsen niet. Ze raken elkaar niet eens. 

Van de duizenden spreeuwen stort er niet één neer omdat hij even niet oplet. Ze bewegen samen in een geavanceerd systeem waarin elke vogel exact hetzelfde wil: wegblijven uit de klauwen van de buizerd. Het enige dat elke spreeuw hoeft te doen om dat doel te bereiken is zich te richten op de vogels die het dichtst bij hem vliegen. Het maakt niet uit waar de zwerm heenvliegt, als de spreeuwen maar samen bewegen. 

Mensen zijn geen spreeuwen

Als mensen bewegen raken ze elkaar wel. Dat moet ook wel. Bij ons maakt het wél uit waar we heen bewegen. Ons krachtenveld is veel ingewikkelder dan alleen de paar mensen direct naast ons. Niets dan lof voor het systeem van de spreeuwen, maar wij beschikken over iets dat veel geavanceerder is: Interactie.

Het unieke systeem van interactie

We zoeken elkaar op, we praten met elkaar, we wisselen feiten, meningen en gevoelens uit om onze koers uit te zetten en de volgende stap te bepalen. In dat veelvormige gesprek geven we elkaar voortdurend over en weer zetjes. Door die zetjes raken we elkaar, botsen we met elkaar, zoeken we elkaar, schuren we met elkaar. Zo worden we het eens, sturen we bij, komen we op ideeën, zetten we ons af, vieren we successen en maken we er na één stap achteruit twee vooruit. Deze manier van bewegen geeft een minder mooi schouwspel dan dat van de spreeuwen; het is allerminst een vloeiende golfbeweging. En toch zijn we met dit systeem in staat verschil te maken. Om samen op een betere plek te komen. Als dat nodig is. 

De functie van frictie

Dat raken, botsen, zoeken en schuren is frictie. De Van Dale omschrijft het woord frictie als ‘wrijving’. En bij het woord wrijving staat ‘de weerstand die optreedt wanneer een voorwerp beweegt ten opzichte van een ander’. In het proces van interactie moeten we die voorwerpen figuurlijk nemen. Het is wat we zeggen en doen. 

Of je nu samenwerkt in een team of een verandertraject begeleidt, iedereen ervaart weleens frictie. Het liefst gaan we daar snel aan voorbij, want het is lastig, soms ongemakkelijk en we houden het liever positief. Maar frictie is als een kiezelsteen in je schoen. Hoe langer je ermee doorloopt, hoe vervelender het wordt.

Haal je de kiezel uit je schoen

Hoe voer je het open en gelijkwaardige gesprek waarin ongemak mag worden benoemd? En hoe tackel je belemmerende overtuigingen en zet je spanning om in functionele samenwerking, zodat wezenlijke verandering én werkelijke verbinding ontstaat? Juist in een tijd waarin verandering de enige constante is, is het opzoeken van functionele frictie steeds relevanter. Sterker nog, het is de sleutel tot verandering en het goede nieuws is: het opzoeken ervan is een vaardigheid die je kunt leren.

WorkEvent “Door wrijving meer glans”

WireWork en Annemarie Mars organiseren een praktisch en interactief dagprogramma voor professionals die in hun veranderopgaven de functionele frictie willen opzoeken. Het eerste event heeft op 24 februari met veel succes plaats gevonden. Meld je nu aan voor het tweede event op 1 september in Utrecht.

Meer info: WorkEvent Door wrijving meer glans

Bron: de functie van frictie, Annemarie Mars